Boombehoud bij een uitbreidingsproject: een praktijkcase
Voor een uitbreidingsproject van een bestaande commerciële locatie werd Jansen Boomadvies gevraagd een Boom Effect Analyse (BEA) uit te voeren.
Voor de uitbreiding van de bestaande bebouwing moesten delen van de bestaande inrichting worden aangepast. Hierdoor ontstond de vraag welke bomen duurzaam behouden konden blijven en welke invloed de werkzaamheden zouden hebben op de aanwezige groeiplaatsen.
De uitdaging
Binnen het projectgebied stonden twee volwassen bomen met een verschillende functie en groeiplaats.
Eén boom maakte onderdeel uit van de openbare ruimte en stond volledig omsloten door verharding. De tweede boom bevond zich aan de rand van het projectgebied en beschikte over een aanzienlijk grotere groeiruimte.
De voorgenomen werkzaamheden bestonden onder andere uit:
- sloopwerkzaamheden;
- grondwerkzaamheden;
- aanleg van nieuwe verhardingen;
- realisatie van een uitbreiding van de bestaande bebouwing;
- inrichting van een logistieke zone.
De centrale vraag was of beide bomen duurzaam behouden konden blijven binnen de nieuwe inrichting.
Onderzoek
Om de gevolgen van de werkzaamheden zorgvuldig te kunnen beoordelen zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd:
- Advies over boombehoud
- boomveiligheidscontrole (BVC);
- bodemonderzoek;
- bewortelingsonderzoek met proefsleuven;
- metingen van bodemverdichting;
- analyse van de boven- en ondergrondse groeiruimte.
Uit het bodemonderzoek bleek dat de bodem goed doorwortelbaar was en geen noemenswaardige verdichting kende. Het bewortelingsonderzoek gaf inzicht in de ligging van het wortelstelsel en de omvang van de stabiliteitszone van de te behouden boom.

Wat liet het onderzoek zien?
De analyse maakte duidelijk dat de twee bomen sterk verschilden in hun mogelijkheden voor duurzaam behoud.
Bij één van de bomen bleek de toekomstige inrichting direct te conflicteren met de groeiplaats. De benodigde werkzaamheden zouden leiden tot een zodanige aantasting van de groeiplaats dat duurzaam behoud niet langer mogelijk werd geacht.
Voor de tweede boom bleek de situatie gunstiger. De boom bevond zich grotendeels buiten de directe invloedsfeer van de werkzaamheden en beschikte over voldoende groeiruimte om beperkt wortelverlies te kunnen compenseren.
Op basis van de onderzoeksresultaten werd geconcludeerd dat deze boom duurzaam behouden kon blijven, mits aanvullende beschermingsmaatregelen zouden worden toegepast.
Van analyse naar uitvoering
Voor de te behouden boom is een boombeschermingsplan opgesteld.
Hierin zijn onder meer opgenomen:
- afscherming van de kwetsbare boomzone;
- richtlijnen voor opslag van materialen;
- boomtechnisch toezicht tijdens de uitvoering.
Door deze maatregelen konden de werkzaamheden veilig worden uitgevoerd zonder onnodige schade aan de boom.
Resultaat
De analyse gaf vooraf duidelijkheid over de haalbaarheid van boombehoud binnen het project.
Door de combinatie van een Boom Effect Analyse, bodemonderzoek en bewortelingsonderzoek kon een onderbouwde afweging worden gemaakt tussen behoud en verwijdering van bomen.
De boom die buiten de directe invloed van de werkzaamheden stond kon duurzaam behouden blijven, terwijl voor de andere boom tijdig duidelijk werd dat behoud binnen de voorgenomen inrichting niet realistisch was.
Wat deze praktijkcase laat zien
- Boombehoud begint met inzicht in de groeiplaats.
- Bewortelingsonderzoek voorkomt aannames over wortelontwikkeling.
- Niet iedere boom binnen een projectgebied hoeft te worden verwijderd.
- Een Boom Effect Analyse ondersteunt ontwerpkeuzes en vergunningstrajecten.
- Door tijdig onderzoek uit te voeren kunnen risico’s vooraf inzichtelijk worden gemaakt.
