Boombeschermingsplan en boomtechnisch toezicht
Een boombeschermingsplan is onmisbaar voor duurzaam boombehoud tijdens bouwprojecten
Bij werkzaamheden in de nabijheid van bomen ligt schade aan wortels en groeiplaatsen voortdurend op de loer. Vaak zijn deze beschadigingen niet direct zichtbaar, maar worden de gevolgen pas jaren later merkbaar in de vorm van verminderde conditie, instabiliteit of zelfs uitval van bomen.
Om dergelijke schade te voorkomen wordt bij werkzaamheden binnen of nabij kwetsbare boomzones steeds vaker een boombeschermingsplan opgesteld. In een recent verduurzamingsproject van een woongebouw heeft Jansen Boomverzorging een boombeschermingsplan en boomtechnisch werkplan opgesteld om de duurzame instandhouding van de aanwezige bomen gedurende de werkzaamheden te waarborgen
Waarom een boombeschermingsplan?
Voor de uitvoering van de werkzaamheden was tijdelijke toegang tot het gebouw noodzakelijk. Hiervoor moest een tijdelijke rijplatenbaan worden aangelegd tussen bestaande bomen. Daarnaast waren diverse voorbereidende werkzaamheden noodzakelijk, waaronder het gedeeltelijk verwijderen van beplanting, het tijdelijk verplanten van twee bomen en het gedeeltelijk afgraven van een bestaande verhoging in het terrein.
Omdat deze werkzaamheden plaatsvonden binnen en nabij kwetsbare boomzones waarvoor beschermende voorwaarden golden, was een zorgvuldig opgesteld boombeschermingsplan noodzakelijk.
Het plan beschreef onder andere:
- de uitgangssituatie van de bomen;
- de beschermingsmaatregelen;
- de uitvoeringsvoorwaarden;
- het boomtechnisch toezicht;
- de eindcontrole na afronding van de werkzaamheden.
Het uitgangspunt daarbij was helder: behoud van de aanwezige bomen.
Werken binnen de kwetsbare boomzone
Bij werkzaamheden rond bomen wordt gewerkt volgens de uitgangspunten uit het Handboek Bomen van het Norminstituut Bomen.
Hierin wordt de kwetsbare boomzone omschreven als de zone onder de kroonprojectie van de boom, vermeerderd met een aanvullende beschermingsafstand. Binnen deze zone bevindt zich een groot deel van het actieve wortelstelsel en de opnamewortels van de boom.
Werkzaamheden binnen deze zone brengen risico’s met zich mee zoals:
- wortelschade;
- bodemverdichting;
- verstoring van de groeiplaats;
- aantasting van de stabiliteit.
Juist daarom vraagt werken binnen deze zones om aanvullende beschermingsmaatregelen en deskundige begeleiding.

Bescherming van de groeiplaats
Een belangrijk onderdeel van het werkplan was het beschermen van de ondergrondse groeiplaats.
Voorafgaand aan de werkzaamheden werd een bodemverdichtingsonderzoek uitgevoerd. Uit de metingen bleek dat de bodem voldoende doorwortelbaar was en geen belemmeringen vormde voor wortelgroei.
Het behouden van deze gunstige situatie vormde een belangrijk uitgangspunt tijdens de uitvoering van het project.
Om schade door bouwverkeer te voorkomen werd onder de tijdelijke rijplatenbaan eerst een laag boomschors en ander grof plantaardig materiaal aangebracht. Deze laag functioneerde als drukverdelende voorziening waardoor belasting gelijkmatiger over het maaiveld werd verdeeld.
Hierdoor werd de kans op:
- bodemverdichting;
- beschadiging van fijne wortels;
- verslechtering van de groeiplaatscondities;
aanzienlijk beperkt.
Na het aanbrengen van deze drukverdelende laag werd de tijdelijke rijplatenbaan aangelegd.
Tijdelijke verplanting van bomen
Binnen het tracé van de tijdelijke toegangsroute stonden twee jonge bomen die niet behouden konden blijven op hun oorspronkelijke standplaats gedurende de werkzaamheden.
Om onnodige kap te voorkomen is gekozen voor tijdelijke verplanting.
De bomen zijn zorgvuldig verplant waarbij rekening is gehouden met:
- voldoende kluitbehoud;
- een passende plantdiepte;
- stabiliteit van de bomen;
- voldoende watergift;
- nazorg gedurende de tijdelijke standplaats.
Na afronding van de werkzaamheden worden de bomen teruggeplaatst binnen het daarvoor geschikte plantseizoen.
Boomtechnisch toezicht tijdens de uitvoering
Een boombeschermingsplan heeft alleen waarde wanneer de beschreven maatregelen daadwerkelijk worden nageleefd.
Daarom maakte boomtechnisch toezicht onderdeel uit van het werkplan.
Tijdens de uitvoering ziet een gecertificeerd European Tree Technician (ETT) toe op de naleving van de boombeschermende maatregelen. Hierbij wordt onder meer gecontroleerd op:
- werkzaamheden binnen kwetsbare boomzones;
- bescherming van wortels;
- naleving van de werkafspraken;
- correcte aanleg van beschermingsvoorzieningen;
- mogelijke schade aan bomen en groeiplaatsen.
Gedurende het project worden controles en bijzonderheden vastgelegd in een logboek, aangevuld met fotodocumentatie. Dit zorgt voor transparantie richting opdrachtgever en bevoegd gezag en maakt het mogelijk om achteraf te beoordelen of de werkzaamheden conform de gestelde voorwaarden zijn uitgevoerd.
Boombehoud vraagt om voorbereiding
In de praktijk blijkt dat schade aan bomen tijdens bouwprojecten vaak ontstaat doordat onvoldoende rekening wordt gehouden met de ondergrondse groeiplaats.
Een zorgvuldig opgesteld boombeschermingsplan in combinatie met deskundig boomtechnisch toezicht helpt om risico’s tijdig inzichtelijk te maken en passende beschermingsmaatregelen te treffen.
Hierdoor kunnen bouw- en verduurzamingsprojecten worden uitgevoerd zonder onnodige schade aan bomen en hun groeiplaats.
Deskundig boomadvies tijdens ruimtelijke ontwikkelingen
Jansen Boomverzorging ondersteunt gemeenten, woningcorporaties, aannemers en projectontwikkelaars bij boomvraagstukken binnen ruimtelijke ontwikkelingen en bouwprojecten.
Onze werkzaamheden omvatten onder andere:
- Boombeschermingsplannen;
- Boomtechnische werkplannen;
- Boomtechnisch toezicht;
- Boomadvies bij bouwplannen
- Bewortelingsonderzoek;
- Boomveiligheidscontroles (BVC);
- Advies over duurzame instandhouding van bomen.
Als gecertificeerd European Tree Technician (ETT), European Tree Worker (ETW) en licentiehouder van het Norminstituut Bomen leveren wij onafhankelijke en onderbouwde adviezen gericht op het duurzaam behoud van bomen binnen de gebouwde omgeving. Wilt u meer informatie of wilt u een offerte aanvragen? Neem gerust contact met ons op.
